Archive for July, 2012

KI-Media2 KI Media Should Cambodia build more pagodas or should she build more research centers?

31 July, 2012

Tep+Vong+embracing+Viet+monk.jpg

កម្ពុជា​ត្រូវ​សង់​វត្ត​បន្ថែម ឬ​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ​-មន្ទីរ​ពិសោធន៍?

Tuesday, 31 July 2012
ប៉ែន មីរ៉ាន់ដា
The Phnom Penh Post

វត្ត​អារាម ជា​ទី​សក្ការ​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ប្រមាណ ៩០ % ដែល​កាន់​សាស​នា​ព្រះ​ពុទ្ធ ដែល​ជា​សាសនា​របស់​រដ្ឋ។ យើង​កត់​សម្គាល់​ឃើញ​ថា ចំនួន​ព្រះ​សង្ឃ និង​វត្ត​អារាម កំពុង​តែ​កើន​ឡើង ហើយ​ការ​សាង​សង់ ត្រូវ​បាន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ ដោយ​រាជ​រដ្ឋា​ភិបាល និង​សប្បុរស​ជន​នានា។

តែ​បើ​ក្រឡេក​មើល​ចំនួន និង​ទំនើប​កម្ម​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ និង​មន្ទីរ​ពិសោធន៍​វិញ មិន​មាន​ការ​កើន​ឡើង​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​សោះឡើយ។

ឈរ​លើ​គោល​ការណ៍​អា​ស៊ាន​ដែល​នឹង​បង្កើត​សមា​គមសេដ្ឋ​កិច្ច​អាស៊ាន (ASEAN Economic Community, AEC) ត្រឹម​ឆ្នាំ ២០១៥ និង​គោល​ការណ៍​សកល​ភា​វូប​នីយ​កម្ម កម្ពុជា​នឹង​ប្រឈម​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ផលិត​ផល​ទាំង​បរិមាណ​និង​គុណភាព​នៅ​លើ ទីផ្សារ​តំបន់ និង​ពិភព​លោក។ តើ​កម្ពុជា ត្រូវ​ត្រៀម​លក្ខណៈ​បែប​ណា​ខ្លះ ដើម្បី​កែប្រែ​ការ​ប្រឈម​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ឱកាស ពាណិជ្ជ​កម្ម និង​សេដ្ឋកិច្ច? តើ​រដ្ឋាភិ​បាល ឬ​សប្បុរស​ជន ពាណិជ្ជ​ករ គួរ​ប្រើ​ថវិកា​ខ្លះ ដើម្បី​ការ​សាង​សង់​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ និងមន្ទីរ​ពិសោធន៍​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ដែរ​ឬ​ទេ?

ជា​ដំបូង តួនា​ទី​វត្ត​អារាម​ពិត​ជា​សំខាន់​ណាស់ សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដូច​ជា ការ​ផ្តល់​ពុទ្ធ​ដីកា និង​ដំបូន្មាន របស់​ព្រះ​សង្ឃ ដល់​ពុទ្ធ​សាស​និក និង​ជា​កន្លែង​ផ្ដល់​ចំណេះ​ដឹង។ វត្ត​អារាម​ក៏​ជា​ទី​ស្នាក់​អា​ស្រ័យ របស់​និស្សិត​បុរស ដែល​មក​ពី​ទី​ជន​បទ​ដើម្បី​បន្ត​ការ​សិក្សា​ថ្នាក់​ឧត្តម​នៅ​ទី​ក្រុង។ អត្ថបទ​មួយ​របស់ Arnaldo Pellini (2004) ក៏​បាន​បង្ហាញ​ឧទាហរណ៍ របស់​សមាគម​វត្ត​អារាម​ក្នុង​ស្រុក​ស្ទោង ខេត្ត​កំពង់​ធំ ដែល​ដើរ​តួនាទី​ជា​សមាគម ថវិកា និង​ស្រូវ​សម្រាប់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ។ បើ​តាម​ស្ថិតិ​របស់​ក្រសួង​ធម្ម​ការ និង​សាស​នា ដែល​ដក​ស្រង់​ដោយសារ​ព័ត៌​មាន Xinhua គិត​មក​ត្រឹម​ខែ​មេសា​ឆ្នាំ​២០១០ មាន​វត្ត​អា​រាម​ចំនួន ៤៣៩២ និង​ព្រះ​សង្ឃ​ច្រើន​ជាង ៥ ម៉ឺន​អង្គ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ បើ​យើង​គិត​ពី​សមាមាត្រ​ភាគ​រយ​ព្រះ​សង្ឃ និងប្រជា​ជន​សរុប ១៣,៣៩៥,៦៨២ (NIS, 2008) គឺ​ស្មើ ០.៤ %។

ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត ថវិកា ដែល​ត្រូវ​សាង​សង់​វិហារ និង​កុដិ ក្នុង​វត្ត នីមួយៗ​យ៉ាង​ហោច​ក៏​ត្រូវ​ចំណាយ​ពី ២០ ទៅ ៣០ ម៉ឺន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ដែរ ហើយ​បើ​យើង​មាន​មហិច្ឆ​តា​ដើម្បី​ធ្វើ​ទំនើប​កម្ម​វត្ត​ទាំង​អស់​ដែល​មាន ស្រាប់ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក៏​ត្រូវ​ការ​ថវិកា​ជិត​មួយ​កោដិ​ដុល្លារ​អាមេរិក​ដែរ។ ការ​សាង​សង់​ទៀត​សោត ពពាក់​ពពូន​គ្នា​នៅ​តែ​តំបន់​ជិតៗ ហើយ​តំបន់​ឆ្ងាយៗ ជា​ពិសេស​តំបន់​ព្រំដែន​ដែលត្រូវ​ការ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​រស់​នៅ​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ នោះ បែជាមិន​សូវ​ មាន​ទៅវិញ។

តើ​យើង​ទទួល​បាន​អ្វី​ខ្លះ ពី​ការ​អភិវឌ្ឍ​បែប​នេះ? ពិត​ណាស់ ប្រជា​ពលរដ្ឋ មាន​ទី​វត្ត​អារាម​ទូលាយ​ស្អាត​បាត សម្រាប់​ជួប​ជុំគ្នា​ពេល​មាន​បុណ្យ​ទាន​ម្ដងៗ។ តែ​បើ​ក្រឡេក​មើល​ព្រះ​សង្ឃ​មួយ​ចំនួន​តូច បាន​បង្ហាញ​ភាព​ឡូយ​ឆាយ​ដាក់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ និង​វាយ​ឫក​ស្មើ​គហិបតី សម័យ​ទុំ​ទាវ ដែល​នេះ ជា​ការ​ខក​ចិត្ត​របស់​ពុទ្ធ​សាស​និក ដែល​ចំណាយ​អស់​កម្លាំង​ញើស​ឈាម ដើម្បី​ឧបត្ថម្ភ វិស័យ​ពុទ្ធ​សាសនា។ ម្យ៉ាង​ទៀត បើ​ក្រឡេក​មើល​ទៅ​ព្រះ​សង្ឃ​តាម​វត្ត​អារាម​ក្នុង​ក្រុង​ភ្នំពេញ គេ​នឹង​ឃើញ​ព្រះ​សង្ឃ​ក្មេងៗ​ជា​ច្រើន​ដែល​រវល់​ជជែក​តាម​ទូរស័ព្ទ​សាធា រណៈ​ក្បែរ​របង​វត្ត។ តាម​ការ​ពិត​ទៅ វ័យ​ ១៨-៣៥ ឆ្នាំ គឺ​ជា​វ័យ​ដ៏​សស្រាក់​សស្រាំ​ក្នុង​ការ​ងារ ដើម្បី​ប្រយោជន៍​គ្រួ​សារ​និង​សង្គម​ជាតិ​ ហើយ​បើ​យើង​សម្លឹង​មើល សីល​ធម៌​សង្គម​ខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន ដែល​កំពុង​ធ្លាក់​ចុះ រួម​មាន​ទាំង​ការ​រំលោភ​សេព​សន្ថវ: (កាម​កិលេស) ការ​សម្លាប់​វាយ​តប់ ដែល​ករណី​ខ្លះ​ត្រឹម​តែ​មើល​មុខ​គ្នា​នោះ វា​ប្រាស​ចាក​នឹង​សីល​ប្រាំ សម្រាប់​ពុទ្ធសាស​និក​ទូទៅ​។

តាម​ពិត​ទៅ យើង​គួរ​តែមិន​មាន​ក្ដី​បារម្ភ​ ពី​បញ្ហា​សីល​ធម៌​សង្គម​ទេ ព្រោះ​យើង​មាន​ព្រះ​សង្ឃ​យ៉ាង​ច្រើន ដែល​ជា​អ្នក​ប្រដៅ​សាសនា ក្នុង​សង្គម​យើង តែ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​បទ​ល្មើស​ទាំង​នេះ នៅ​តែ​កើត​មាន​ឡើង និង​កំពុង​បន្ត​កើន​ឡើង​? ឬ​មួយ​ក៏​អ្វី​ដែល​យើង​បាន​ចំណាយ​យ៉ាង​ច្រើន​នោះ​មិន​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​?

បច្ចេក​វិទ្យា​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ មិន​សំដៅ​ទៅ​លើ​ព័ត៌​មាន​វិទ្យា​នោះ​ទេ តែ​យើង​ចង់​ផ្ដោត​ទៅ​លើ​បច្ចេក​វិទ្យា កសិកម្ម និង​ចំណី​អា​ហារ​ដែល​ដើរ​តួ​សំខាន់​សម្រាប់​ខឿន​សេដ្ឋ​កិច្ច​ជាតិ។

សម្តេច​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន ធ្លាប់​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖​«យើង​គួរ​តែ​អភិវឌ្ឍ​បច្ចេក​វិទ្យា​កសិកម្ម​របស់​យើង​ឲ្យ​បាន​ដូច​ប្រទេស ដទៃ​។ បើ​យើង​នឹកពី​ប្រទេស​បារាំង យើង​នឹង​ស្គាល់​ស្រា​ទំពាំង​បាយ​ជូរ​ពី Bordeaux ប្រូមា និង​ថ្លើម​ក្ងាន​ដ៏​ថ្លៃ​»។

តើ​យើង​ត្រូវ​ការ​អ្វី ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​អភិវឌ្ឍ​ផលិត​ផល និង​ផលិត​កម្ម​ជា​ទ្រង់​ទ្រាយ​ធំ?

ចម្លើយ​គឺ យើង​ត្រូវ​ឆ្លង​កាត់​ការស្រាវ​ជ្រាវ​និង​កែ​លម្អ​តាម​បែប​វិទ្យា​សាស្ត្រ​នៅ ក្នុង​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ ឬ​មន្ទីរ​ពិសោធន៍​។

ឧទាហរណ៍ ប្រសិន​បើ​យើង​ចង់​ផលិត​ទឹក​ដោះ​គោ ដើម្បី​បំពេញ​តម្រូវ​ការ​ទីផ្សារ​ក្នុង​ស្រុក និង​ក្រៅ​ស្រុក​ នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​មាន​អាកាស​ធាតុ​ក្នុង​តំបន់​ត្រូ​ពិកក្ដៅ​-សើម យើង​ត្រូវ​ប្រើ​ពេល​បង្កាត់​ខ្វែង​ពូជ​គោ​ទឹក​ដោះ និង​ពូជ​ក្នុង​ស្រុក ដែល​ធន់​នឹង​ស្រេ្តស ហើយ​បើ​យើង​ចង់​បាន​សាច់​គោ ដែល​មាន​រស​ជាតិ​ឆ្ងាញ់ ផលិត​ភាព​ខ្ពស់ ប្រើ​ចំណី​តិច យើង​ក៏​ត្រូវ​បង្កាត់​សម្រាំង​ពូជ​ដោយ​ត្រូវ​ប្រើ​បច្ចេក​ទេស បង្កាត់​សិប្ប​និម្មិត ផ្ទេរ​អំប្រ៊ីយ៉ូ…។ល។ បើ​យើង ចង់​បាន​ពូជ​ដំណាំ ដែល​ធន់​នឹង​ភាព​រាំង​ស្ងួត សត្វ​ល្អិត ទិន្ន​ផល​ខ្ពស់ គុណ​ភាព​ល្អ យើង​អាច​ប្រើ​បច្ចេក​វិទ្យា Genetic Modified Organism (GMO) ការ​បណ្ដុះ ជា​លិកា…។ល។

បច្ចេក​វិទ្យា​ទាំង​នេះ ក៏​អាច​ប្រើ​ដើម្បី​ការ​ពារ​ពូជ​សត្វ​កម្រ​និង​រុក្ខ​ជាតិ​កម្រ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ដែរ។ តើ​យើង​មាន​លទ្ធ​ភាព​ពេញ​លេញ​សម្រាប់​ការផ្លាស់​ប្តូរ​នេះ ឬ​នៅ? ចមើ្លយ​គឺ​ពិត​ជា​មិន​ទាន់​ទេ ហើយ​ពិត​ណាស់​ដើ​ម្បី​ធើ្វ​វា​បាន​យើង​ត្រូវ​ការ​ពេល​វេលា ថវិកា ធនធាន​មនុស្ស និងទីក​នែ្លង​។

យើង​មាន​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ ឬ​មន្ទីរ​ពិសោធន៍​វិទ្យា​សាស្រ្ត​តិច​តួច​ណាស់ ខ្លះ​មិន​ដំណើរ​ការ​ទៀត បើ​តាម​ការ​ប៉ាន់​ស្មាន ការ​សាង​សង់​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ ឬ​មន្ទីរ​ពិសោធន៍​វិទ្យា​សាស្រ្ត ដោយ​បំពាក់​ឧបករណ៍​បរិក្ខារ​ទំនើប អាច​មាន​តមៃ្ល​ថៃ្ល​ជាង​វត្ត​អារាម ពី ២ ទៅ​បី​ដង តែ​យើង​ក៏មិន​ត្រូវ​ការ​រហូត​ដល់​ទៅជិត ៥ ពាន់​កនែ្លង​នោះ​ដែរ ត្រឹម​តែ ១ ភាគ ៥០ ​នៃ​ចំនួន​នេះ វា​ច្រើន​ពេក​ទៅ​ហើយ​សម្រាប់​កម្ពុជា​។​

បញ្ហា​មួយ​ទៀត ជម្រើស​របស់​និសិ្សត សម្រាប់​ការ​រៀន​វិស័យ​កសិកម្ម ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏​មាន​តិច​ទៅ​ទៀត ខណៈ​ដែល​កម្ពុជា ជា​ប្រទេស​កសិកម្ម​ស្រាប់។ ដូច​ដែល​ធ្លាប់​ឮ​មក​ហើយ ឪពុក​ម្តាយ បាន​ឲ្យ​ដំបូន្មាន​ទៅ​កូន​សម្រាប់​ការ​ជ្រើស​រើស​រៀន​វិស័យ​ណា ដែល​ពេល​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​ការ មាន​ម៉ាស៊ីន​ត្រជាក់ មិន​ហាល​ថ្ងៃ​និង​ភ្លៀង និង​កាប់ គាស់​ដី។

ជា​លទ្ធផល រៀង​រាល់​ឆ្នាំ មាន​និសិ្សត​ដែល​បញ្ចប់​ឧត្តម​សិក្សា​ផ្នែក​គ្រប់​គ្រង ព័ត៌​មាន​វិទ្យា ធនាគារ ដែល​ធ្វើ​ការ​មិន​ប្រើ​ជំនាញ​ទាំង​នេះ។ ដូច្នោះ ការ​កសាង និង​បង្កើន​ចំនួន​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ​ និង​មន្ទីរ​ពិសោធន៍​វិទ្យា​សាស្រ្ត​ជា​ភាព​ចាំ​បាច់ ដែល​នឹង​បង្កើត​ការ​ងារ​បន្ថែម​ដល់​និស្សិត និង​ជួយ​ជំរុញ​ស្តង់​ដារ វិទ្យា​សាស្រ្ត និង​គុណ​ភាព​ផលិត​ផល ដើម្បី​ប្រកួត​ប្រជែង ជាមួយ​ប្រជា​ជាតិ​ដទៃ។

សរុប​សេចក្តី​មក ការ​បង្កើន​សន្ទុះ​ការ​សាង​សង់​វត្ត​អារាម ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន គួរ​តែ​មិន​មាន​ភាព​ចាំ​បាច់ ជាង​ការ​អភិវឌ្ឍ និង​ស្រាវ​ជ្រាវ​វិទ្យាសាស្រ្ត លើ​ផ្នែក​កសិកម្ម​ទេ។ សិស្ស និង​និសិ្សត​ក៏​គួរ​តែ​មិន​ចាំ​បាច់​បារម្ភ និង​រារែក​ចំពោះ​ការ​ជ្រើស​រើស និង​ប្រឡូក​ក្នុង​វិស័យ​កសិកម្ម និង​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​វិទ្យាសាស្រ្ត លើ​ផ្នែក​នេះ​ដែរ។

វា​ជា​ខឿន​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ចម្បង របស់​ប្រទេស​ជាតិ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន និង​ទៅ​អនា​គត ហើយ​យើង​គួរ​តែ​ត្រៀម​ខ្លួន ពង្រឹង​សមត្ថភាព​បន្ថែម​លើ​វិស័យ​នេះ ដែល​យើង​បាន​ឈាន​ជើង​ចូល​អង្គ​ការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ពិភព​លោក (WTO) ហើយ​នឹង​ឈាន​ជើង​ចូល​សមាគម​សេដ្ឋកិច្ច​អាស៊ាន (AEC) នា​ពេល​ខាង​មុខ៕

ដោយ ប៉ែន មីរ៉ាន់ដា និស្សិត​ថ្នាក់​បណ្ឌិត​ នៅ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ New England នៅ​ប្រទេស​អូស្ដ្រាលី


Posted By Socheata to KI Media at 8/01/2012 06:36:00 AM


Posted By kiletters2 to KI-Media2 at 8/01/2012 06:36:00 AM

KI-Media2 KI Media Should Cambodia build more pagodas or should she build more research centers?

31 July, 2012

Tep+Vong+embracing+Viet+monk.jpg

កម្ពុជា​ត្រូវ​សង់​វត្ត​បន្ថែម ឬ​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ​-មន្ទីរ​ពិសោធន៍?

Tuesday, 31 July 2012
ប៉ែន មីរ៉ាន់ដា
The Phnom Penh Post

វត្ត​អារាម ជា​ទី​សក្ការ​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ប្រមាណ ៩០ % ដែល​កាន់​សាស​នា​ព្រះ​ពុទ្ធ ដែល​ជា​សាសនា​របស់​រដ្ឋ។ យើង​កត់​សម្គាល់​ឃើញ​ថា ចំនួន​ព្រះ​សង្ឃ និង​វត្ត​អារាម កំពុង​តែ​កើន​ឡើង ហើយ​ការ​សាង​សង់ ត្រូវ​បាន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ ដោយ​រាជ​រដ្ឋា​ភិបាល និង​សប្បុរស​ជន​នានា។

តែ​បើ​ក្រឡេក​មើល​ចំនួន និង​ទំនើប​កម្ម​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ និង​មន្ទីរ​ពិសោធន៍​វិញ មិន​មាន​ការ​កើន​ឡើង​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​សោះឡើយ។

ឈរ​លើ​គោល​ការណ៍​អា​ស៊ាន​ដែល​នឹង​បង្កើត​សមា​គមសេដ្ឋ​កិច្ច​អាស៊ាន (ASEAN Economic Community, AEC) ត្រឹម​ឆ្នាំ ២០១៥ និង​គោល​ការណ៍​សកល​ភា​វូប​នីយ​កម្ម កម្ពុជា​នឹង​ប្រឈម​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ផលិត​ផល​ទាំង​បរិមាណ​និង​គុណភាព​នៅ​លើ ទីផ្សារ​តំបន់ និង​ពិភព​លោក។ តើ​កម្ពុជា ត្រូវ​ត្រៀម​លក្ខណៈ​បែប​ណា​ខ្លះ ដើម្បី​កែប្រែ​ការ​ប្រឈម​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ឱកាស ពាណិជ្ជ​កម្ម និង​សេដ្ឋកិច្ច? តើ​រដ្ឋាភិ​បាល ឬ​សប្បុរស​ជន ពាណិជ្ជ​ករ គួរ​ប្រើ​ថវិកា​ខ្លះ ដើម្បី​ការ​សាង​សង់​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ និងមន្ទីរ​ពិសោធន៍​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ដែរ​ឬ​ទេ?

ជា​ដំបូង តួនា​ទី​វត្ត​អារាម​ពិត​ជា​សំខាន់​ណាស់ សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដូច​ជា ការ​ផ្តល់​ពុទ្ធ​ដីកា និង​ដំបូន្មាន របស់​ព្រះ​សង្ឃ ដល់​ពុទ្ធ​សាស​និក និង​ជា​កន្លែង​ផ្ដល់​ចំណេះ​ដឹង។ វត្ត​អារាម​ក៏​ជា​ទី​ស្នាក់​អា​ស្រ័យ របស់​និស្សិត​បុរស ដែល​មក​ពី​ទី​ជន​បទ​ដើម្បី​បន្ត​ការ​សិក្សា​ថ្នាក់​ឧត្តម​នៅ​ទី​ក្រុង។ អត្ថបទ​មួយ​របស់ Arnaldo Pellini (2004) ក៏​បាន​បង្ហាញ​ឧទាហរណ៍ របស់​សមាគម​វត្ត​អារាម​ក្នុង​ស្រុក​ស្ទោង ខេត្ត​កំពង់​ធំ ដែល​ដើរ​តួនាទី​ជា​សមាគម ថវិកា និង​ស្រូវ​សម្រាប់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ។ បើ​តាម​ស្ថិតិ​របស់​ក្រសួង​ធម្ម​ការ និង​សាស​នា ដែល​ដក​ស្រង់​ដោយសារ​ព័ត៌​មាន Xinhua គិត​មក​ត្រឹម​ខែ​មេសា​ឆ្នាំ​២០១០ មាន​វត្ត​អា​រាម​ចំនួន ៤៣៩២ និង​ព្រះ​សង្ឃ​ច្រើន​ជាង ៥ ម៉ឺន​អង្គ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ បើ​យើង​គិត​ពី​សមាមាត្រ​ភាគ​រយ​ព្រះ​សង្ឃ និងប្រជា​ជន​សរុប ១៣,៣៩៥,៦៨២ (NIS, 2008) គឺ​ស្មើ ០.៤ %។

ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត ថវិកា ដែល​ត្រូវ​សាង​សង់​វិហារ និង​កុដិ ក្នុង​វត្ត នីមួយៗ​យ៉ាង​ហោច​ក៏​ត្រូវ​ចំណាយ​ពី ២០ ទៅ ៣០ ម៉ឺន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ដែរ ហើយ​បើ​យើង​មាន​មហិច្ឆ​តា​ដើម្បី​ធ្វើ​ទំនើប​កម្ម​វត្ត​ទាំង​អស់​ដែល​មាន ស្រាប់ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក៏​ត្រូវ​ការ​ថវិកា​ជិត​មួយ​កោដិ​ដុល្លារ​អាមេរិក​ដែរ។ ការ​សាង​សង់​ទៀត​សោត ពពាក់​ពពូន​គ្នា​នៅ​តែ​តំបន់​ជិតៗ ហើយ​តំបន់​ឆ្ងាយៗ ជា​ពិសេស​តំបន់​ព្រំដែន​ដែលត្រូវ​ការ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​រស់​នៅ​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ នោះ បែជាមិន​សូវ​ មាន​ទៅវិញ។

តើ​យើង​ទទួល​បាន​អ្វី​ខ្លះ ពី​ការ​អភិវឌ្ឍ​បែប​នេះ? ពិត​ណាស់ ប្រជា​ពលរដ្ឋ មាន​ទី​វត្ត​អារាម​ទូលាយ​ស្អាត​បាត សម្រាប់​ជួប​ជុំគ្នា​ពេល​មាន​បុណ្យ​ទាន​ម្ដងៗ។ តែ​បើ​ក្រឡេក​មើល​ព្រះ​សង្ឃ​មួយ​ចំនួន​តូច បាន​បង្ហាញ​ភាព​ឡូយ​ឆាយ​ដាក់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ និង​វាយ​ឫក​ស្មើ​គហិបតី សម័យ​ទុំ​ទាវ ដែល​នេះ ជា​ការ​ខក​ចិត្ត​របស់​ពុទ្ធ​សាស​និក ដែល​ចំណាយ​អស់​កម្លាំង​ញើស​ឈាម ដើម្បី​ឧបត្ថម្ភ វិស័យ​ពុទ្ធ​សាសនា។ ម្យ៉ាង​ទៀត បើ​ក្រឡេក​មើល​ទៅ​ព្រះ​សង្ឃ​តាម​វត្ត​អារាម​ក្នុង​ក្រុង​ភ្នំពេញ គេ​នឹង​ឃើញ​ព្រះ​សង្ឃ​ក្មេងៗ​ជា​ច្រើន​ដែល​រវល់​ជជែក​តាម​ទូរស័ព្ទ​សាធា រណៈ​ក្បែរ​របង​វត្ត។ តាម​ការ​ពិត​ទៅ វ័យ​ ១៨-៣៥ ឆ្នាំ គឺ​ជា​វ័យ​ដ៏​សស្រាក់​សស្រាំ​ក្នុង​ការ​ងារ ដើម្បី​ប្រយោជន៍​គ្រួ​សារ​និង​សង្គម​ជាតិ​ ហើយ​បើ​យើង​សម្លឹង​មើល សីល​ធម៌​សង្គម​ខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន ដែល​កំពុង​ធ្លាក់​ចុះ រួម​មាន​ទាំង​ការ​រំលោភ​សេព​សន្ថវ: (កាម​កិលេស) ការ​សម្លាប់​វាយ​តប់ ដែល​ករណី​ខ្លះ​ត្រឹម​តែ​មើល​មុខ​គ្នា​នោះ វា​ប្រាស​ចាក​នឹង​សីល​ប្រាំ សម្រាប់​ពុទ្ធសាស​និក​ទូទៅ​។

តាម​ពិត​ទៅ យើង​គួរ​តែមិន​មាន​ក្ដី​បារម្ភ​ ពី​បញ្ហា​សីល​ធម៌​សង្គម​ទេ ព្រោះ​យើង​មាន​ព្រះ​សង្ឃ​យ៉ាង​ច្រើន ដែល​ជា​អ្នក​ប្រដៅ​សាសនា ក្នុង​សង្គម​យើង តែ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​បទ​ល្មើស​ទាំង​នេះ នៅ​តែ​កើត​មាន​ឡើង និង​កំពុង​បន្ត​កើន​ឡើង​? ឬ​មួយ​ក៏​អ្វី​ដែល​យើង​បាន​ចំណាយ​យ៉ាង​ច្រើន​នោះ​មិន​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​?

បច្ចេក​វិទ្យា​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ មិន​សំដៅ​ទៅ​លើ​ព័ត៌​មាន​វិទ្យា​នោះ​ទេ តែ​យើង​ចង់​ផ្ដោត​ទៅ​លើ​បច្ចេក​វិទ្យា កសិកម្ម និង​ចំណី​អា​ហារ​ដែល​ដើរ​តួ​សំខាន់​សម្រាប់​ខឿន​សេដ្ឋ​កិច្ច​ជាតិ។

សម្តេច​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន ធ្លាប់​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖​«យើង​គួរ​តែ​អភិវឌ្ឍ​បច្ចេក​វិទ្យា​កសិកម្ម​របស់​យើង​ឲ្យ​បាន​ដូច​ប្រទេស ដទៃ​។ បើ​យើង​នឹកពី​ប្រទេស​បារាំង យើង​នឹង​ស្គាល់​ស្រា​ទំពាំង​បាយ​ជូរ​ពី Bordeaux ប្រូមា និង​ថ្លើម​ក្ងាន​ដ៏​ថ្លៃ​»។

តើ​យើង​ត្រូវ​ការ​អ្វី ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​អភិវឌ្ឍ​ផលិត​ផល និង​ផលិត​កម្ម​ជា​ទ្រង់​ទ្រាយ​ធំ?

ចម្លើយ​គឺ យើង​ត្រូវ​ឆ្លង​កាត់​ការស្រាវ​ជ្រាវ​និង​កែ​លម្អ​តាម​បែប​វិទ្យា​សាស្ត្រ​នៅ ក្នុង​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ ឬ​មន្ទីរ​ពិសោធន៍​។

ឧទាហរណ៍ ប្រសិន​បើ​យើង​ចង់​ផលិត​ទឹក​ដោះ​គោ ដើម្បី​បំពេញ​តម្រូវ​ការ​ទីផ្សារ​ក្នុង​ស្រុក និង​ក្រៅ​ស្រុក​ នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​មាន​អាកាស​ធាតុ​ក្នុង​តំបន់​ត្រូ​ពិកក្ដៅ​-សើម យើង​ត្រូវ​ប្រើ​ពេល​បង្កាត់​ខ្វែង​ពូជ​គោ​ទឹក​ដោះ និង​ពូជ​ក្នុង​ស្រុក ដែល​ធន់​នឹង​ស្រេ្តស ហើយ​បើ​យើង​ចង់​បាន​សាច់​គោ ដែល​មាន​រស​ជាតិ​ឆ្ងាញ់ ផលិត​ភាព​ខ្ពស់ ប្រើ​ចំណី​តិច យើង​ក៏​ត្រូវ​បង្កាត់​សម្រាំង​ពូជ​ដោយ​ត្រូវ​ប្រើ​បច្ចេក​ទេស បង្កាត់​សិប្ប​និម្មិត ផ្ទេរ​អំប្រ៊ីយ៉ូ…។ល។ បើ​យើង ចង់​បាន​ពូជ​ដំណាំ ដែល​ធន់​នឹង​ភាព​រាំង​ស្ងួត សត្វ​ល្អិត ទិន្ន​ផល​ខ្ពស់ គុណ​ភាព​ល្អ យើង​អាច​ប្រើ​បច្ចេក​វិទ្យា Genetic Modified Organism (GMO) ការ​បណ្ដុះ ជា​លិកា…។ល។

បច្ចេក​វិទ្យា​ទាំង​នេះ ក៏​អាច​ប្រើ​ដើម្បី​ការ​ពារ​ពូជ​សត្វ​កម្រ​និង​រុក្ខ​ជាតិ​កម្រ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ដែរ។ តើ​យើង​មាន​លទ្ធ​ភាព​ពេញ​លេញ​សម្រាប់​ការផ្លាស់​ប្តូរ​នេះ ឬ​នៅ? ចមើ្លយ​គឺ​ពិត​ជា​មិន​ទាន់​ទេ ហើយ​ពិត​ណាស់​ដើ​ម្បី​ធើ្វ​វា​បាន​យើង​ត្រូវ​ការ​ពេល​វេលា ថវិកា ធនធាន​មនុស្ស និងទីក​នែ្លង​។

យើង​មាន​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ ឬ​មន្ទីរ​ពិសោធន៍​វិទ្យា​សាស្រ្ត​តិច​តួច​ណាស់ ខ្លះ​មិន​ដំណើរ​ការ​ទៀត បើ​តាម​ការ​ប៉ាន់​ស្មាន ការ​សាង​សង់​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ ឬ​មន្ទីរ​ពិសោធន៍​វិទ្យា​សាស្រ្ត ដោយ​បំពាក់​ឧបករណ៍​បរិក្ខារ​ទំនើប អាច​មាន​តមៃ្ល​ថៃ្ល​ជាង​វត្ត​អារាម ពី ២ ទៅ​បី​ដង តែ​យើង​ក៏មិន​ត្រូវ​ការ​រហូត​ដល់​ទៅជិត ៥ ពាន់​កនែ្លង​នោះ​ដែរ ត្រឹម​តែ ១ ភាគ ៥០ ​នៃ​ចំនួន​នេះ វា​ច្រើន​ពេក​ទៅ​ហើយ​សម្រាប់​កម្ពុជា​។​

បញ្ហា​មួយ​ទៀត ជម្រើស​របស់​និសិ្សត សម្រាប់​ការ​រៀន​វិស័យ​កសិកម្ម ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏​មាន​តិច​ទៅ​ទៀត ខណៈ​ដែល​កម្ពុជា ជា​ប្រទេស​កសិកម្ម​ស្រាប់។ ដូច​ដែល​ធ្លាប់​ឮ​មក​ហើយ ឪពុក​ម្តាយ បាន​ឲ្យ​ដំបូន្មាន​ទៅ​កូន​សម្រាប់​ការ​ជ្រើស​រើស​រៀន​វិស័យ​ណា ដែល​ពេល​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​ការ មាន​ម៉ាស៊ីន​ត្រជាក់ មិន​ហាល​ថ្ងៃ​និង​ភ្លៀង និង​កាប់ គាស់​ដី។

ជា​លទ្ធផល រៀង​រាល់​ឆ្នាំ មាន​និសិ្សត​ដែល​បញ្ចប់​ឧត្តម​សិក្សា​ផ្នែក​គ្រប់​គ្រង ព័ត៌​មាន​វិទ្យា ធនាគារ ដែល​ធ្វើ​ការ​មិន​ប្រើ​ជំនាញ​ទាំង​នេះ។ ដូច្នោះ ការ​កសាង និង​បង្កើន​ចំនួន​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ស្រាវ​ជ្រាវ​ និង​មន្ទីរ​ពិសោធន៍​វិទ្យា​សាស្រ្ត​ជា​ភាព​ចាំ​បាច់ ដែល​នឹង​បង្កើត​ការ​ងារ​បន្ថែម​ដល់​និស្សិត និង​ជួយ​ជំរុញ​ស្តង់​ដារ វិទ្យា​សាស្រ្ត និង​គុណ​ភាព​ផលិត​ផល ដើម្បី​ប្រកួត​ប្រជែង ជាមួយ​ប្រជា​ជាតិ​ដទៃ។

សរុប​សេចក្តី​មក ការ​បង្កើន​សន្ទុះ​ការ​សាង​សង់​វត្ត​អារាម ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន គួរ​តែ​មិន​មាន​ភាព​ចាំ​បាច់ ជាង​ការ​អភិវឌ្ឍ និង​ស្រាវ​ជ្រាវ​វិទ្យាសាស្រ្ត លើ​ផ្នែក​កសិកម្ម​ទេ។ សិស្ស និង​និសិ្សត​ក៏​គួរ​តែ​មិន​ចាំ​បាច់​បារម្ភ និង​រារែក​ចំពោះ​ការ​ជ្រើស​រើស និង​ប្រឡូក​ក្នុង​វិស័យ​កសិកម្ម និង​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​វិទ្យាសាស្រ្ត លើ​ផ្នែក​នេះ​ដែរ។

វា​ជា​ខឿន​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ចម្បង របស់​ប្រទេស​ជាតិ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន និង​ទៅ​អនា​គត ហើយ​យើង​គួរ​តែ​ត្រៀម​ខ្លួន ពង្រឹង​សមត្ថភាព​បន្ថែម​លើ​វិស័យ​នេះ ដែល​យើង​បាន​ឈាន​ជើង​ចូល​អង្គ​ការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ពិភព​លោក (WTO) ហើយ​នឹង​ឈាន​ជើង​ចូល​សមាគម​សេដ្ឋកិច្ច​អាស៊ាន (AEC) នា​ពេល​ខាង​មុខ៕

ដោយ ប៉ែន មីរ៉ាន់ដា និស្សិត​ថ្នាក់​បណ្ឌិត​ នៅ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ New England នៅ​ប្រទេស​អូស្ដ្រាលី


Posted By Socheata to KI Media at 8/01/2012 06:36:00 AM


Posted By kiletters2 to KI-Media2 at 8/01/2012 06:36:00 AM

KI-Media2 KI Media Regarding Comrade Hor 5 Hong and Keat Chhon’s activities under the Democratic Kampuchea (Khmer Rouge) regime

31 July, 2012

Keat+Chhun+-+Hor+Nam+Hong+-+Nil+Nonn.jpg
Excerpt from “Witness Rochoem Ton Faces Questions from the Bench and Defense Teams on Third Day of Testimony”

July 31, 2012
By Erica Embree, JD/LLM (International Human Rights) candidate, Class of 2015, Northwestern University School of Law
Originally posted at: http://www.cambodiatribunal.org/blog/2012/07/witness-rochoem-ton-faces-questions-bench-and-defense-teams-third-day-testimony

Mr. Ianuzzi Examines the Witness on Ministry Personnel

Returning from the lunch break, President Nonn reminded the witness to listen carefully to the questions posed to him and to avoid any irrelevant comments. He then gave the floor to Mr. Ianuzzi to examine the witness.

First, Mr. Ianuzzi asked questions relating to B-1, the Ministry of Foreign Affairs, and the witness’s position there. The witness confirmed that he was in charge of B-1’s administration section and that he was in charge overall of psychologically and politically “controlling or administering the people” there. Further, he confirmed that he was personally involved with selecting people to work at B-1.

For his next set of questions, Mr. Ianuzzi focused on specific individuals at the Ministry, first asking whether someone by the alias Mut worked at the Ministry while the witness was in charge. Mr. Rochoem confirmed that Mut worked in the Ministry and further testified that the individual, known as Mut in the Ministry, was named Keat Chhun. Regarding this man’s position and responsibilities at B-1, Mr. Rochoem testified that Keat Chhun was responsible for writing speeches and “when there was a delegation he had the duty to engage in the negotiation and keeping the records.” Mr. Ianuzzi asked for an example regarding such negotiations, such as whether he participated in border talks with Vietnam. The witness replied that border negotiations were not occurring then. He indicated that Keat Chhun dealt with Chinese delegations, and had diplomatic calls. When asked whether he knew of Keat Chhun’s involvement in formulating any policies, Mr. Rochoem reiterated that Keat Chhun handled diplomatic calls. He also stated that Keat Chhun handled speeches to be given at the United Nations and the Non-Aligned Countries. When asked whether Mr. Rochoem went with King Sihanouk on a trip to New York to meet with the Secretary-General of the United Nations, the witness replied that he “did not know who he went to see.”

Mr. Ianuzzi referred to testimony given to the Chamber by another witness, describing that the witness stated, “If Keat Chhun had to be removed from the Ministry, it would grind to a halt.” Mr. Ianuzzi asked the witness whether he agreed with this assessment. After Assistant Prosecutor Dale Lysak objected that this mischaracterized the prior witness’s testimony, Mr. Ianuzzi rephrased, asking if there would have been notable repercussions if Keat Chhun was taken from the Ministry. National Civil Party Lead Co-Lawyer Pich Ang objected that the question was hypothetical. President Nonn instructed the witness that he did not have to answer. Mr. Ianuzzi tried to respond to the objection, but President Nonn said that the court had already ruled on the matter.

After Mr. Ianuzzi commented on his prior question’s relevancy, President Nonn instructed Mr. Ianuzzi to stick to facts alleged within the Closing Order. In response to this instruction, Mr. Ianuzzi referred to the section of the Closing Order that said Keat Chhun was a “senior B-1 cadre” and inquired whether Mr. Rochoem would agree with this assessment. The witness confirmed that Keat Chhun was a senior cadre at the B-1, particularly, according the witness, “in dealing with the outside politics as he had a lot of knowledge in this area.” Mr. Ianuzzi then questioned whether Mr. Rochoem was aware of the reason Keat Chhun would not provide testimony to the OCIJ, also asking whether the government was concerned about him giving testimony. Before the witness responded, Mr. Ianuzzi noted that there were two objections being made. President Nonn instructed the witness that he did not need to reply the question.

In response to the ruling, Mr. Ianuzzi attempted to quote from two individuals, reading, “We are of the view that no reasonable trier of fact could have failed to consider that one or more members of the RGC – that’s the Royal Government of Cambodia – may have knowingly or will… .” Before the counsel could complete his statement, President Nonn cut off Mr. Ianuzzi’s microphone, ruling that the question was irrelevant to the facts contained in the Closing Order. President Nonn further noted, “The procedure of summoning this individual or that individual is beyond your capacity.” He instructed counsel to follow Internal Rule 92 regarding written submissions relating to the Chamber’s procedure. Mr. Ianuzzi indicated that his team would make “voluminous closing submissions.” Mr. Ianuzzi asked the bench if their position was that he cannot respond on the record to objections. President Nonn explained that the Chamber “exercised its discretion to avoid any unnecessary questions or comments which are not trying to ascertain the truth.” He reminded counsel that he was given the floor to question the witness, not to assert “political statements or comments.”

Mr. Ianuzzi returned to questioning the witness by referring to the witness’s prior testimony wherein Mr. Rochoem referred to an individual named Hor Namhong in connection to Boeng Trabek and indicated that this individual fled to France and returned to Cambodia to take up a “very senior position here.” The witness confirmed that this was correct. Regarding whether Hor Namhong held a position in the Ministry of Foreign Affairs, the witness stated that Hor Namhhong was at the Ministry for a short time and that he thought it was in 1978. He added that Hor Namhong was also a part of Thiounn Prasith’s group and Keat Chhun’s group.

Regarding what B-32 is, the witness replied that it is a “mobile office for the leadership.” Referring to the same witness he brought up earlier, Mr. Ianuzzi said that that witness had testified, “So far as I recollect … he [Hor Namhong] spent a longer time at Boeng Trabek.” The witness confirmed that this assertion was correct and described Hor Namhong as being “within the circle of the leadership” before he came to the Ministry. Regarding whether Hor Namhong was ever the Chairman or Vice Chairman of Boeng Trabek, Mr. Rochoem stated that he was in charge of Boeng Trabek “when the Ministry representative went to receive him.”

Mr. Ianuzzi asked the witness whether he was aware of the reason why Hor Namhong refused to appear before the tribunal, again adding the question of whether the government was concerned about him giving testimony. President Nonn directed the witness not to respond. Mr. Ianuzzi pressed on, however, reading the following: “Further investigations are warranted for two reasons. First, the Chamber is under an obligation to ensure the integrity of the proceedings is preserved. Two, preventing testimony from witnesses that have been deemed conducive to ascertaining the truth may infringe upon….” His microphone was again cut off, and President Nonn recognized Mr. Lysak. Mr. Lysak first identified that Mr. Ianuzzi was reading from a Pre-Trial Chamber decision and then argued that it was inappropriate to ask the witness to speculate. He added, “When counsel asks questions that are annoyingly improper, I think it is entirely appropriate for the Court to rule on objections without hearing sustained argument.” Mr. Ianuzzi said he disagreed and argued that he has a right to make a record. He also noted that he had been reading from the dissenting opinion of two Pre-Trial Chamber judges, adding that his team adopted these judges’ position. President sustained the prosecution’s objection.


Posted By Socheata to KI Media at 8/01/2012 06:19:00 AM


Posted By kiletters2 to KI-Media2 at 8/01/2012 06:19:00 AM

KI-Media2 KI Media Regarding Comrade Hor 5 Hong and Keat Chhon’s activities under the Democratic Kampuchea (Khmer Rouge) regime

31 July, 2012

Keat+Chhun+-+Hor+Nam+Hong+-+Nil+Nonn.jpg
Excerpt from “Witness Rochoem Ton Faces Questions from the Bench and Defense Teams on Third Day of Testimony”

July 31, 2012
By Erica Embree, JD/LLM (International Human Rights) candidate, Class of 2015, Northwestern University School of Law
Originally posted at: http://www.cambodiatribunal.org/blog/2012/07/witness-rochoem-ton-faces-questions-bench-and-defense-teams-third-day-testimony

Mr. Ianuzzi Examines the Witness on Ministry Personnel

Returning from the lunch break, President Nonn reminded the witness to listen carefully to the questions posed to him and to avoid any irrelevant comments. He then gave the floor to Mr. Ianuzzi to examine the witness.

First, Mr. Ianuzzi asked questions relating to B-1, the Ministry of Foreign Affairs, and the witness’s position there. The witness confirmed that he was in charge of B-1’s administration section and that he was in charge overall of psychologically and politically “controlling or administering the people” there. Further, he confirmed that he was personally involved with selecting people to work at B-1.

For his next set of questions, Mr. Ianuzzi focused on specific individuals at the Ministry, first asking whether someone by the alias Mut worked at the Ministry while the witness was in charge. Mr. Rochoem confirmed that Mut worked in the Ministry and further testified that the individual, known as Mut in the Ministry, was named Keat Chhun. Regarding this man’s position and responsibilities at B-1, Mr. Rochoem testified that Keat Chhun was responsible for writing speeches and “when there was a delegation he had the duty to engage in the negotiation and keeping the records.” Mr. Ianuzzi asked for an example regarding such negotiations, such as whether he participated in border talks with Vietnam. The witness replied that border negotiations were not occurring then. He indicated that Keat Chhun dealt with Chinese delegations, and had diplomatic calls. When asked whether he knew of Keat Chhun’s involvement in formulating any policies, Mr. Rochoem reiterated that Keat Chhun handled diplomatic calls. He also stated that Keat Chhun handled speeches to be given at the United Nations and the Non-Aligned Countries. When asked whether Mr. Rochoem went with King Sihanouk on a trip to New York to meet with the Secretary-General of the United Nations, the witness replied that he “did not know who he went to see.”

Mr. Ianuzzi referred to testimony given to the Chamber by another witness, describing that the witness stated, “If Keat Chhun had to be removed from the Ministry, it would grind to a halt.” Mr. Ianuzzi asked the witness whether he agreed with this assessment. After Assistant Prosecutor Dale Lysak objected that this mischaracterized the prior witness’s testimony, Mr. Ianuzzi rephrased, asking if there would have been notable repercussions if Keat Chhun was taken from the Ministry. National Civil Party Lead Co-Lawyer Pich Ang objected that the question was hypothetical. President Nonn instructed the witness that he did not have to answer. Mr. Ianuzzi tried to respond to the objection, but President Nonn said that the court had already ruled on the matter.

After Mr. Ianuzzi commented on his prior question’s relevancy, President Nonn instructed Mr. Ianuzzi to stick to facts alleged within the Closing Order. In response to this instruction, Mr. Ianuzzi referred to the section of the Closing Order that said Keat Chhun was a “senior B-1 cadre” and inquired whether Mr. Rochoem would agree with this assessment. The witness confirmed that Keat Chhun was a senior cadre at the B-1, particularly, according the witness, “in dealing with the outside politics as he had a lot of knowledge in this area.” Mr. Ianuzzi then questioned whether Mr. Rochoem was aware of the reason Keat Chhun would not provide testimony to the OCIJ, also asking whether the government was concerned about him giving testimony. Before the witness responded, Mr. Ianuzzi noted that there were two objections being made. President Nonn instructed the witness that he did not need to reply the question.

In response to the ruling, Mr. Ianuzzi attempted to quote from two individuals, reading, “We are of the view that no reasonable trier of fact could have failed to consider that one or more members of the RGC – that’s the Royal Government of Cambodia – may have knowingly or will… .” Before the counsel could complete his statement, President Nonn cut off Mr. Ianuzzi’s microphone, ruling that the question was irrelevant to the facts contained in the Closing Order. President Nonn further noted, “The procedure of summoning this individual or that individual is beyond your capacity.” He instructed counsel to follow Internal Rule 92 regarding written submissions relating to the Chamber’s procedure. Mr. Ianuzzi indicated that his team would make “voluminous closing submissions.” Mr. Ianuzzi asked the bench if their position was that he cannot respond on the record to objections. President Nonn explained that the Chamber “exercised its discretion to avoid any unnecessary questions or comments which are not trying to ascertain the truth.” He reminded counsel that he was given the floor to question the witness, not to assert “political statements or comments.”

Mr. Ianuzzi returned to questioning the witness by referring to the witness’s prior testimony wherein Mr. Rochoem referred to an individual named Hor Namhong in connection to Boeng Trabek and indicated that this individual fled to France and returned to Cambodia to take up a “very senior position here.” The witness confirmed that this was correct. Regarding whether Hor Namhong held a position in the Ministry of Foreign Affairs, the witness stated that Hor Namhhong was at the Ministry for a short time and that he thought it was in 1978. He added that Hor Namhong was also a part of Thiounn Prasith’s group and Keat Chhun’s group.

Regarding what B-32 is, the witness replied that it is a “mobile office for the leadership.” Referring to the same witness he brought up earlier, Mr. Ianuzzi said that that witness had testified, “So far as I recollect … he [Hor Namhong] spent a longer time at Boeng Trabek.” The witness confirmed that this assertion was correct and described Hor Namhong as being “within the circle of the leadership” before he came to the Ministry. Regarding whether Hor Namhong was ever the Chairman or Vice Chairman of Boeng Trabek, Mr. Rochoem stated that he was in charge of Boeng Trabek “when the Ministry representative went to receive him.”

Mr. Ianuzzi asked the witness whether he was aware of the reason why Hor Namhong refused to appear before the tribunal, again adding the question of whether the government was concerned about him giving testimony. President Nonn directed the witness not to respond. Mr. Ianuzzi pressed on, however, reading the following: “Further investigations are warranted for two reasons. First, the Chamber is under an obligation to ensure the integrity of the proceedings is preserved. Two, preventing testimony from witnesses that have been deemed conducive to ascertaining the truth may infringe upon….” His microphone was again cut off, and President Nonn recognized Mr. Lysak. Mr. Lysak first identified that Mr. Ianuzzi was reading from a Pre-Trial Chamber decision and then argued that it was inappropriate to ask the witness to speculate. He added, “When counsel asks questions that are annoyingly improper, I think it is entirely appropriate for the Court to rule on objections without hearing sustained argument.” Mr. Ianuzzi said he disagreed and argued that he has a right to make a record. He also noted that he had been reading from the dissenting opinion of two Pre-Trial Chamber judges, adding that his team adopted these judges’ position. President sustained the prosecution’s objection.


Posted By Socheata to KI Media at 8/01/2012 06:19:00 AM


Posted By kiletters2 to KI-Media2 at 8/01/2012 06:19:00 AM

KI-Media2 KI Media Evidentiary Hearing in Case 002 | July 31, 2012 (Khmer)

31 July, 2012


Posted By Socheata to KI Media at 8/01/2012 05:43:00 AM


Posted By kiletters2 to KI-Media2 at 8/01/2012 05:43:00 AM

KI-Media2 KI Media Evidentiary Hearing in Case 002 | July 31, 2012 (Khmer)

31 July, 2012


Posted By Socheata to KI Media at 8/01/2012 05:43:00 AM


Posted By kiletters2 to KI-Media2 at 8/01/2012 05:43:00 AM

KI-Media2 KI Media Sacrava’s Political Cartoon: The Hijacking

31 July, 2012

sacrava+no+2297+-+The+Hijacking.jpg


Posted By Socheata to KI Media at 8/01/2012 05:40:00 AM


Posted By kiletters2 to KI-Media2 at 8/01/2012 05:40:00 AM

KI-Media2 KI Media Sacrava’s Political Cartoon: The Hijacking

31 July, 2012

sacrava+no+2297+-+The+Hijacking.jpg


Posted By Socheata to KI Media at 8/01/2012 05:40:00 AM


Posted By kiletters2 to KI-Media2 at 8/01/2012 05:40:00 AM

KI-Media2 KI Media ដែកចោរអួតថា ពលរដ្នខ្មែរ៨០% គាំទ ្រខ្លួន ហេតុអ្វីក៏ចាំបាច់ បង្វឹកឆ្កែ នៅកណ ្តាលភ្នំពេញធ្វើអ្វី?

31 July, 2012
Anti-riot+cop+training+01+%28PPP%29.jpg
កងអន្តរាគមន៍​ស្នង​ការ​នគរបាល​រាជធានីភ្នំពេញ កំពុង​ធ្វើ​ការ​ហ្វឺក​ហ្វឺន​។រូបថត ហេង ជីវ័ន

Anti-riot+cop+training+02+%28PPP%29.jpg

Anti-riot+cop+training+03+%28PPP%29.jpg

Borei+Keila+-+Beating+by+cops+09+%28Licadho+video%29.png
ឆ្កែបង្ហាញស្នាដៃវា
Borei+Keila+03Jan2012+12+%28Reuters%29.jpg
ឆ្កែបង្ហាញស្នាដៃវា

នគរបាល​រាជធានី​បិទ​វគ្គ​ហ្វឹក​ហ្វឺន​អន្តរា​គមន៍​និង ទប់​ស្កាត់​បាតុកម្ម​

Tuesday, 31 July 2012
ប៊ុត រស្មីគង្គា
The Phnom Penh Post

ភ្នំពេញៈមន្ត្រី​ប៉ូលីស​សរុប​៣៦០​នាក់ មក​ពី​អង្គភាព​អន្តរា​គមន៍​ពិសេស និង​មន្ត្រី​អន្តរា​គមន៍​មក​ពី​អធិការ​ដ្ឋាន​នគរបាល​ខណ្ឌ​ចំនួន​៨ របស់​ស្នង​ការ​នគរបាល​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​បាន​បញ្ចប់​ជំនាញ​ហ្វឹក​ហ្វឺន​ផ្នែក ការ​ងារ​ការ​ពារ អន្តរា​គមន៍​និង ទប់​ស្កាត់​បាតុកម្ម​ កូដកម្ម នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣១ ខែ​កក្កដា​នេះ។

ពិធី​បិទ​វគ្គ​នៃ​ការ​ហ្វឹក​ហ្វឺន​ផ្នែក ការងារ​ការ​ពារ អន្តរា​គមន៍​និង ទប់​ស្កាត់​បាតុកម្ម​ កូដកម្ម​នេះ​ត្រូវ​បាន​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​ឡើង​ក្រោម​អធិបតី​ភាព​ឧត្តម​សេនីយ៍​ត្រី ទូច ណារុថ​ស្នង​ការ​នគរបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​និង​មន្ត្រី​ពាក់​ព័ន្ធ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​នៅ​ស្នង​ការ​នគរ​បាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ។

លោក​ឧត្តម​សេនីយ៍​ត្រី ទូច ណា​រុថស្នង​ការ​នគរបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា នេះ​ជា​លើក​ដំបូង​ដែល​ស្នង​ការ​នគរ​បាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាន​រៀប​ចំ​វគ្គ​ហ្វឹក​ហ្វឺន​នេះ​ឡើង។ គោល​បំណង​នៃ​វគ្គ​ហ្វឹក​ហ្វឺន​នេះ​គឺ​ដើម្បី​លើក​កម្ពស់​សមត្ថភាព ចំណេះ​ដឹងដល់​មន្ត្រី​នគរ​បាល​ជាតិ​នៃ​ស្នង​ការ​នគរបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ ឲ្យ​កាន់​តែ​យល់​ដឹង​បន្ថែម​ទៀត​អំពី​វិន័យ ច្បាប់ មុខ​ជំនាញ ឯក​ទេស និង​វិជ្ជា​ជីវៈ​សម​ស្រប​តាម​គោល​នយោ​បាយ​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិ​បាល និង​តាម​ការ​វិវត្តន៍​រីក​ចំរើន​របស់​ប្រទេស​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ។


Posted By Socheata to KI Media at 8/01/2012 05:21:00 AM


Posted By kiletters2 to KI-Media2 at 8/01/2012 05:21:00 AM

KI-Media2 KI Media ដែកចោរអួតថា ពលរដ្នខ្មែរ៨០% គាំទ ្រខ្លួន ហេតុអ្វីក៏ចាំបាច់ បង្វឹកឆ្កែ នៅកណ ្តាលភ្នំពេញធ្វើអ្វី?

31 July, 2012
Anti-riot+cop+training+01+%28PPP%29.jpg
កងអន្តរាគមន៍​ស្នង​ការ​នគរបាល​រាជធានីភ្នំពេញ កំពុង​ធ្វើ​ការ​ហ្វឺក​ហ្វឺន​។រូបថត ហេង ជីវ័ន

Anti-riot+cop+training+02+%28PPP%29.jpg

Anti-riot+cop+training+03+%28PPP%29.jpg

Borei+Keila+-+Beating+by+cops+09+%28Licadho+video%29.png
ឆ្កែបង្ហាញស្នាដៃវា
Borei+Keila+03Jan2012+12+%28Reuters%29.jpg
ឆ្កែបង្ហាញស្នាដៃវា

នគរបាល​រាជធានី​បិទ​វគ្គ​ហ្វឹក​ហ្វឺន​អន្តរា​គមន៍​និង ទប់​ស្កាត់​បាតុកម្ម​

Tuesday, 31 July 2012
ប៊ុត រស្មីគង្គា
The Phnom Penh Post

ភ្នំពេញៈមន្ត្រី​ប៉ូលីស​សរុប​៣៦០​នាក់ មក​ពី​អង្គភាព​អន្តរា​គមន៍​ពិសេស និង​មន្ត្រី​អន្តរា​គមន៍​មក​ពី​អធិការ​ដ្ឋាន​នគរបាល​ខណ្ឌ​ចំនួន​៨ របស់​ស្នង​ការ​នគរបាល​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​បាន​បញ្ចប់​ជំនាញ​ហ្វឹក​ហ្វឺន​ផ្នែក ការ​ងារ​ការ​ពារ អន្តរា​គមន៍​និង ទប់​ស្កាត់​បាតុកម្ម​ កូដកម្ម នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣១ ខែ​កក្កដា​នេះ។

ពិធី​បិទ​វគ្គ​នៃ​ការ​ហ្វឹក​ហ្វឺន​ផ្នែក ការងារ​ការ​ពារ អន្តរា​គមន៍​និង ទប់​ស្កាត់​បាតុកម្ម​ កូដកម្ម​នេះ​ត្រូវ​បាន​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​ឡើង​ក្រោម​អធិបតី​ភាព​ឧត្តម​សេនីយ៍​ត្រី ទូច ណារុថ​ស្នង​ការ​នគរបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​និង​មន្ត្រី​ពាក់​ព័ន្ធ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​នៅ​ស្នង​ការ​នគរ​បាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ។

លោក​ឧត្តម​សេនីយ៍​ត្រី ទូច ណា​រុថស្នង​ការ​នគរបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា នេះ​ជា​លើក​ដំបូង​ដែល​ស្នង​ការ​នគរ​បាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាន​រៀប​ចំ​វគ្គ​ហ្វឹក​ហ្វឺន​នេះ​ឡើង។ គោល​បំណង​នៃ​វគ្គ​ហ្វឹក​ហ្វឺន​នេះ​គឺ​ដើម្បី​លើក​កម្ពស់​សមត្ថភាព ចំណេះ​ដឹងដល់​មន្ត្រី​នគរ​បាល​ជាតិ​នៃ​ស្នង​ការ​នគរបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ ឲ្យ​កាន់​តែ​យល់​ដឹង​បន្ថែម​ទៀត​អំពី​វិន័យ ច្បាប់ មុខ​ជំនាញ ឯក​ទេស និង​វិជ្ជា​ជីវៈ​សម​ស្រប​តាម​គោល​នយោ​បាយ​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិ​បាល និង​តាម​ការ​វិវត្តន៍​រីក​ចំរើន​របស់​ប្រទេស​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ។


Posted By Socheata to KI Media at 8/01/2012 05:21:00 AM


Posted By kiletters2 to KI-Media2 at 8/01/2012 05:21:00 AM